Οι γκρίζες ζώνες του νομοσχεδίου για ΑΕΙ και ΤΕΙ (makthes.gr)

Τα γκρίζα σημεία του τελικού σχεδίου νόμου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση συζητά από το βράδυ της Δευτέρας η πανεπιστημιακή κοινότητα της χώρας. Όπως όλα δείχνουν, το υπουργείο Παιδείας είναι αποφασισμένο να εγκαταστήσει μέσα στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ της χώρας ένα ολιγαρχικό σύστημα ελέγχου, που θα περιλαμβάνεται στο συμβούλιο κάθε ιδρύματος και θα ελέγχει όλα όσα συμβαίνουν σε αυτό....

Της Στελίνας Μαργαριτίδου
 
Σχολιάζοντας αυτό το καυτό σημείο του σχεδίου νόμου, που η κυβέρνηση φέρεται αποφασισμένη να περάσει μέχρι το τέλος του μήνα από τη Βουλή, ο πρύτανης του ΑΠΘ Γιάννης Μυλόπουλος επισημαίνει μεταξύ άλλων: «Το σχέδιο νόμου δημιουργεί ένα αυταρχικό και ολοκληρωτικό μοντέλο διοίκησης. Περιορίζει την εσωτερική δημοκρατία στα πανεπιστήμια και ακυρώνει την ισότιμη συμμετοχή των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας στην εκλογή των πανεπιστημιακών αρχών και στη λήψη αποφάσεων. Παράλληλα, το τελικό σχέδιο νόμου ορίζει σαφώς τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούν να αντλούν επιπλέον πόρους τα ιδρύματα, μετατρέποντάς τα και σε κέντρα μεταλυκειακών σπουδών, αφού μέσω της διά βίου εκπαίδευσης θα πραγματοποιούνται σύντομες σπουδές εξειδίκευσης ή επανακατάρτισης, οι οποίες θα προσφέρονται πλέον έναντι διδάκτρων. Ταυτόχρονα, εκτός από την πάγια κρατική χρηματοδότηση, τα ΑΕΙ και ΤΕΙ που έχουν να επιδείξουν πλούσιο ερευνητικό έργο θα ανταμείβονται από το κράτος με επιπλέον χρήματα, ένα είδος... μπόνους».

Οργανισμός λειτουργίας ιδρυμάτων
Ιδιαίτερα σημαντικό σημείο του τελικού σχεδίου νόμου είναι η δημιουργία οργανισμού λειτουργίας σε κάθε ίδρυμα. Ο οργανισμός λειτουργίας θα καθορίζει όλες τις λειτουργίες κάθε πανεπιστημίου, ωστόσο, όπως οι ίδιοι οι καθηγητές επισημαίνουν, η σύσταση ενός τέτοιου οργανισμού είναι χρονοβόρα και δαπανηρή υπόθεση. Και σε αυτήν την περίπτωση το υπουργείο Παιδείας έχει έτοιμο έναν οργανισμό μοντέλο, ο οποίος περιέχει βασικές αρχές της οργάνωσης και λειτουργίας των ΑΕΙ και εφαρμόζεται σε κάθε πανεπιστήμιο. Ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν ότι τα μικρά πανεπιστημιακά ιδρύματα και τα ΤΕΙ θα προσφύγουν στην έτοιμη λύση του υπουργείου Παιδείας.

Το υπερσυμβούλιο και ο υπερκοσμήτορας
Όποιος ελέγξει τέσσερα ή πέντε μέλη του συμβουλίου κάθε ιδρύματος θα μπορεί να έχει λόγο για όσα συμβαίνουν, σχολιάζουν οι πρυτάνεις, καθώς αντιλαμβάνονται ότι το νέο σύστημα διοίκησης των ΑΕΙ δίνει τη δυνατότητα σε μια ολιγομελή ομάδα να έχει στα χέρια της όλες τις εξουσίες.
Το συμβούλιο του ιδρύματος, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, θα αποτελείται από 15 μέλη και στα πιο μικρά ιδρύματα από εννέα. Οκτώ ή πέντε μέλη του συμβουλίου θα είναι εσωτερικά (ανάλογα με το μέγεθος κάθε ιδρύματος) και επτά ή τέσσερα εξωτερικά. Στο συμβούλιο θα συμμετέχει και ένας εκλεγμένος εκπρόσωπος των φοιτητών. Ο πρόεδρος του συμβουλίου, ο αναπληρωτής πρόεδρος και τα λοιπά εξωτερικά μέλη θα εκλέγονται από τα εσωτερικά.
Ο πρύτανης θα έχει τριετή θητεία, η οποία θα μπορεί να ανανεωθεί μία ακόμη φορά, και θα εκλέγεται μετά από δημοσιοποίηση διεθνούς πρόκλησης. Ο πρύτανης, όπως και ο κοσμήτορας, ο οποίος αποκτά υπερεξουσία, αφού μπορεί να επιβλέπει τα προγράμματα σπουδών, την τήρηση του νόμου του οργανισμού και του εσωτερικού κανονισμού, αλλά και να συγκροτεί επιτροπή αξιολόγησης καθηγητών, θα μπορούν να παυτούν αν κριθεί από το συμβούλιο ότι είναι σωματικά ή πνευματικά ανίκανοι ή ανεπαρκείς στην εκτέλεση των καθηκόντων τους.

Προγράμματα... ελευθέρων σπουδών
Το σχέδιο νόμου προβλέπει και τη θέσπιση προγραμμάτων διά βίου εκπαίδευσης και κατάρτισης, τα οποία θα λειτουργούν πλέον μέσα στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ με την ευθύνη των ιδρυμάτων. Στις περιπτώσεις αυτών των εξειδικευμένων και πιο σύντομων σπουδών, όπως άλλωστε και στα μεταπτυχιακά, θα καταβάλλονται δίδακτρα. Οι κύκλοι αυτών των σπουδών, που θα είναι τελείως αποσυνδεμένες από τις πανελλήνιες εξετάσεις, απευθύνονται σε άτομα κάθε ηλικίας που θα είναι διατεθειμένα να πληρώσουν.

Χρηματοδότηση και μπόνους
Οι βασικοί πόροι χρηματοδότησης των ΑΕΙ και των ΤΕΙ παραμένουν οι κρατικοί. Ωστόσο τα ιδρύματα που θα έχουν να επιδείξουν σημαντικό ερευνητικό και εκπαιδευτικό έργο θα επιβραβεύονται με επιπλέον χρηματοδότηση σε ένα είδος μπόνους. Ταυτόχρονα ιδρύεται ένα ΝΠΙΔ με τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, το οποίο θα έχει την ευθύνη της διαχείρισης και της αξιοποίησης μέρους ή του συνόλου των πόρων.

Επισπεύδονται οι συγχωνεύσεις
Ύστερα από γνώμη του συμβουλίου του οικείου ιδρύματος και της Αρχής Διασφάλισης Ποιότητας θα μπορούν να συγχωνεύονται, να κατανέμονται, να μετονομάζονται, να αλλάζουν έδρα και να καταργούνται ΑΕΙ και σχολές ανάλογα με κοινωνικοοικονομικές προϋποθέσεις, επικαλύψεις προγραμμάτων σπουδών και γεωγραφικά κριτήρια.
Όπως όλα δείχνουν, το θέμα των συγχωνεύσεων θα συζητηθεί από τον Σεπτέμβριο, ενώ ο χάρτης της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα θα αλλάξει από το 2012.

Ο απώτερος στόχος
Για να εφαρμοστεί το όραμα του υπουργείου Παιδείας για την ανώτατη παιδεία, σίγουρα θα χρειαστεί και πολύς χρόνος και πολλά χρήματα. Φαίνεται όμως ότι η κυβέρνηση σκέφτεται το μακροπρόθεσμο όφελος του εγχειρήματος. Με την αναδιάταξη του χάρτη της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας θα προκύψουν τελικά 12 ή 14 πανεπιστήμια (προφανώς ένα μεγάλο ίδρυμα ανά περιφέρεια), με αποτέλεσμα να περιοριστεί η χρηματοδότηση. Ο ουσιαστικός περιορισμός των κρατικών πόρων όμως θα προκύψει από τον μικρότερο αριθμό εκπαιδευτικών και εγγεγραμμένων φοιτητών. Άλλωστε είναι πλέον σαφές ότι όποιος δεν τελειώνει τις σπουδές του σε έξι χρόνια δεν θα έχει τα δικαιώματα του φοιτητή. Όσο για τους εργαζόμενους φοιτητές, ο διπλασιασμός του χρόνου σπουδών τους είναι μύθος, αφού όλοι γνωρίζουμε πως ειδικά για τους νέους 20-25 ετών η επίσημη βεβαίωση εργοδότη που απαιτείται δεν θα χορηγείται σχεδόν ποτέ.
Η χρηματοδότηση των ΑΕΙ και των ΤΕΙ θα μειώνεται σταθερά όσο αυξάνονται τα «εναλλακτικά» προγράμματα σπουδών μέσα στα πανεπιστήμια. Η διά βίου εκπαίδευση και επανακατάρτιση, για την οποία οι ενδιαφερόμενοι θα πληρώνουν δίδακτρα για να παρακολουθήσουν ορισμένα μαθήματα, θα αποτελέσουν εναλλακτικούς πόρους των ιδρυμάτων.
Στην ίδια κατεύθυνση θα δημιουργηθούν και οι επώνυμες έδρες, οι οποίες θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν απευθείας από ιδιώτες και στις οποίες θα διδάσκουν καθηγητές για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

ΠΗΓΗ

 

 

Write a comment

Comments: 0