Η αξία του Συντάγματος (ethnos.gr)

Από τον Χαράλαμπο Ανθόπουλο, επίκουρο Καθηγητή στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

 

Το νομοσχέδιο για την ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί πράγματι κάτι το ριζικά καινούργιο για τα μεταπολιτευτικά δεδομένα. Ποτέ ίσως άλλοτε, από το 1975 και μετά, δεν είχε κατατεθεί στη Βουλή των Ελλήνων νομοσχέδιο που δεν περιέχει απλώς επιμέρους αντισυνταγματικές ρυθμίσεις, αλλά είναι αντισυνταγματικό "επί της αρχής του", δηλαδή στη γενικότερη πολιτική σύλληψη και στόχευσή του....

 

Με το νομοσχέδιο αυτό επιχειρείται στην ουσία μια "άτυπη" συνταγματική μεταβολή, δηλαδή η αντικατάσταση του δημοκρατικού και συμμετοχικού θεσμού της αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ, με ένα ολιγαρχικό ομοίωμά του, το οποίο όχι μόνο δεν ανταποκρίνεται στην έννοια της πλήρους αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ κατά το άρθρο 16 παρ. 5 εδ.α΄ Συντ., αλλά δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως αυτοδιοίκηση, τουλάχιστον κατά τη γενικά παραδεκτή έννοια του όρου αυτού στη συνταγματική θεωρία της αυτοδιοίκησης.

Το γεγονός ότι παρόμοια ολιγαρχικά συστήματα πανεπιστημιακής διοίκησης έχουν καθιερωθεί κατά την τελευταία κυρίως δεκαετία σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, είναι συνταγματικά αδιάφορο, διότι το ελληνικό Σύνταγμα, το οποίο είναι πολύ πιο αναλυτικό στα θέματα της ανώτατης εκπαίδευσης από τα Συντάγματα των χωρών αυτών, κατοχυρώνει ρητά και αυτοτελώς την αρχή της πλήρους αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ στο άρθρο 16 παρ. 5 εδ.α΄ Συντ., αφαιρώντας από τον κοινό νομοθέτη τη δυνατότητα να παραχωρεί κατά την προαίρεσή του περισσότερη ή λιγότερη αυτοδιοίκηση στα ΑΕΙ.

Για την τεκμηρίωση της αντισυνταγματικότητας του νομοσχεδίου υπάρχουν ήδη μελέτες, γνωμοδοτήσεις και άρθρα ειδικών επιστημόνων (βλ. μεταξύ άλλων και το τεύχος 3/2011 του νομικού περιοδικού "Εφημερίδα Διοικητικού Δικαίου" στο οποίο συγκεντρώνεται ένα μέρος του υλικού αυτού). Ολοι όσοι έχουν ασχοληθεί εγγύτερα με το θέμα αυτό, συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η συμμετοχή "τρίτων" ιδιωτών στο "Συμβούλιο του Ιδρύματος", η επιλογή του πρύτανη και του κοσμήτορα της Σχολής από το ολιγομελές αυτό όργανο, η παύση των εν ενεργεία πρυτανικών αρχών και των άλλων αιρετών πανεπιστημιακών οργάνων πριν από την κανονική λήξη της θητείας τους και η συρρίκνωση της συμμετοχής των φοιτητών στη διοίκηση των πανεπιστημίων συνιστούν άμεση και ευθεία παραβίαση της συνταγματικής αρχής της πλήρους αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ κατά το άρθρο 16 παρ. 5 εδ.α΄ Συντ., η οποία έχει και παράπλευρες δυσμενείς επιπτώσεις στην άσκηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 16 παρ.1. Συντ.

Ως τώρα δεν υπάρχει σοβαρή αντίκρουση των ενστάσεων αυτών. Η αντίθετη άποψη άλλωστε θα έπρεπε υποχρεωτικά να υπερπηδήσει το άρθρο 16 παρ. 5 εδ.α΄Συντ. θεωρώντας το ως κάτι το συνταγματικά αμελητέο, όπως ακριβώς κάνει η αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου.

Σε αυτή τη φάση ο κριτής της συνταγματικότητας του νομοσχεδίου είναι η Βουλή. Κάθε βουλευτής και ο Πρόεδρος της Βουλής μπορεί να ζητήσει με βάση το άρθρο 100 του Κανονισμού της Βουλής, να αποφανθεί η Βουλή για τη συνταγματικότητα του νομοσχεδίου. Στην προκειμένη περίπτωση, αυτό που διακυβεύεται δεν είναι μόνο το άρθρο 16, αλλά η ίδια η έννοια της κανονιστικής δύναμης του Συντάγματος.

 

ΠΗΓΗ

 

Write a comment

Comments: 0