Sun

07

Aug

2011

Διαστρεβλώσεις της... άρνησης του νομοσχεδίου περί ΑΕΙ (enet.gr)

 

Εντυπωσιάζει που η Σύνοδος Πρυτάνεων, αλλά και το σύνολο των φορέων της πανεπιστημιακής κοινότητας, δηλώνουν κατηγορηματικά και σε όλους τους τόνους ότι το κατατεθέν νομοσχέδιο θα αλλοιώσει πλήρως την αποστολή και το έργο των πανεπιστημίων, όπως τα γνωρίζουμε στον διεθνή χώρο...

Ομως η ηγεσία του υπουργείου κινήθηκε όλη τη χρονιά με αδιαφανή και μη έντιμο τρόπο, κυρίως προς την κατεύθυνση της υφαρπαγής συναινέσεων, παρά προς εκείνη της ουσιαστικής ανάλυσης των διακυβευμάτων. Μέσα από αυτή την υιοθετηθείσα στρατηγική, επιχειρήθηκε συστηματικά τόσο η σπίλωση συλλογικά ή ατομικά των πρυτανικών αρχών, καθώς και των πανεπιστημιακών ως σύνολο, όσο και η διαστρέβλωση των διατυπωμένων θέσεων, διαστρέβλωση που περιλαμβάνει (ανάμεσα σε άλλα) την επίπλαστη ανάδειξη της επιλογής του πρύτανη ως το μοναδικό επίμαχο θέμα. Είναι απαραίτητο, λοιπόν, να αναφερθούμε έστω και συνοπτικά σε τρεις κεντρικές διαστάσεις που επιδρούν δραματικά στην υπόσταση των πανεπιστημίων.

1 Δεν διαφωνούμε μόνο με τον διορισμό του πρύτανη αλλά με το σύνολο του μοντέλου διοίκησης, το οποίο... ας το κρίνει ο αναγνώστης: Επτά μέλη που εκλέγονται μόνο από τους καθηγητές, επιλέγουν επτά άλλα άτομα εξωτερικά του πανεπιστημίου και συγκροτούν το Συμβούλιο Διοίκησης. Το Συμβούλιο επιλέγει τον πρύτανη, καθώς και το επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο (ΔΣ) της «Ανώνυμης Εταιρείας» του Πανεπιστημίου. Ο διορισμένος πρύτανης ορίζει τους αναπληρωτές πρύτανη, οι ικανότητες των οποίων δεν εγκρίνονται από κανένα σώμα, και επιπρόσθετα, επιλέγει τους κοσμήτορες των σχολών. Οι κοσμήτορες καθορίζουν πλήρως τα εκλεκτορικά σώματα όλων των διδασκόντων κ.ο.κ.

Αυτό το μοντέλο, αταίριαστο ακόμα και με τους στόχους της συναφούς «αιτιολογικής έκθεσης», φαντάζει ως αποκύημα περίεργης διαστροφής των καιρών, μιας και δεν θυμίζει μοντέλο κανενός πραγματικού πανεπιστημίου στον κόσμο, αλλά αντίθετα είναι πολύ κοντά σε μοντέλο μιας εξ ορισμού προβληματικής εταιρείας. Ενδεικτικά: (α) Ακόμα και οι εταιρείες ενεργοποιούν τη Γενική Συνέλευση των μετόχων, ενώ στην περίπτωση της Ανώνυμης Εταιρείας του Πανεπιστημίου (διαχειρίζεται όλη την περιουσία του) τον ρόλο της Γενικής Συνέλευσης τον αναλαμβάνει και πάλι το ίδιο το Συμβούλιο που όρισε το Δ.Σ. (...ακρότητα παγκοσμίου βεληνεκούς). (β) Το Συμβούλιο ενώ αποφασίζει για τα πάντα, δεν λογοδοτεί, ούτε ενημερώνει για τις αποφάσεις του τα χιλιάδες μέλη ενός πανεπιστημίου (ούτε καν ο πρύτανης δεν έχει δικαίωμα να ζητήσει στοιχεία από το Συμβούλιο -άρθρο 8, §19/ια- !), και τελικά λογοδοτεί μόνο μερικώς προς το κράτος (ως προς την «ανταποδοτικότητα» της χρηματοδότησης).

Είναι το σύνολο λοιπόν του μοντέλου διοίκησης, ο διορισμός των μονοπρόσωπων οργάνων, η σύσταση των πολυπρόσωπων, η ύπαρξη ή μη συλλογικών οργάνων και η κατανομή των αρμοδιοτήτων όλων αυτών, που είναι καινοφανής και άκρως επικίνδυνη για την υπόσταση ενός πανεπιστημίου.

2 Συνιστά κεντρικό και όχι δευτερεύον θέμα η πλήρης διάλυση της ακαδημαϊκής δομής των πανεπιστημίων και η αλλοίωση της φύσης των παρεχόμενων σπουδών.

Το νομοσχέδιο προχωρεί πολύ πέρα από την ενίσχυση της λειτουργίας των σχολών. Οι καθηγητές δεν εντάσσονται πλέον σε συγκεκριμένο τμήμα, ούτε σε σχολή, αλλά στο ίδρυμα συνολικά. Είναι το «μέσο» προκειμένου να καταργηθούν στη συνέχεια με ευκολία τμήματα και να συγχωνευθούν ΑΕΙ. Εχοντας αυτό ως κεντρικό στόχο, το νομοσχέδιο εξαφανίζει τα τμήματα όχι μόνο ως προς τη διοικητική τους διάσταση αλλά και ως προς την ακαδημαϊκή. Αναιρείται λοιπόν ξαφνικά στην Ελλάδα η υπόσταση των επιστημονικών πεδίων (κάτι που μας εκθέτει διεθνώς), ενώ η ρευστοποίησή τους θα οδηγήσει μετέπειτα στην κατάργηση των επαγγελματικών δικαιωμάτων. Επιπλέον όλων αυτών, δεν μπορεί παρά να μας θλίβει βαθιά η υιοθέτηση του μοντέλου που εφαρμόζουν τα Ιδιωτικά Κολέγια παροχής προγραμμάτων σπουδών, που έχουν κατακλύσει σήμερα τα Βαλκάνια και τις ανατολικές χώρες.

3Υψιστης σημασίας είναι το γεγονός ότι η έρευνα (σύμφυτη με τη λειτουργία κάθε πανεπιστημίου) εμφανίζεται στο κείμενο του νομοσχεδίου ως διακοσμητική. Στο μόνο σημείο που υπάρχει κάποια σχετική αναφορά είναι στις αρμοδιότητες του σώματος που ονομάζεται «Σύγκλητος». Αραγε, αναρωτήθηκαν οι «σκοτεινοί» συγγραφείς αυτού του πονήματος, πώς γίνεται η όποια Σύγκλητος (με πρύτανη, κοσμήτορες και διοικητικό προσωπικό) να συνέρχεται κάθε εβδομάδα, για να εξετάζει δεκάδες ή εκατοντάδες προγράμματα; Είναι εμφανές ότι η έρευνα αποτελεί την πλήρως απολεσθείσα διάσταση για το Πανεπιστήμιο της Ελλάδας του προσεχούς μέλλοντος, εάν ψηφιστεί αυτό το νομοσχέδιο.

Επιπρόσθετα και συνοπτικά, κρίσιμης σημασίας είναι ότι: (α) Οι διδάσκοντες δεν αναγνωρίζονται πλέον ως δημόσιοι λειτουργοί (κι αυτό τροποποιεί όλο το πλέγμα της κοινωνικής προσφοράς). (β) Οι Ανώνυμες Εταιρείες των Πανεπιστημίων υποχρεώνονται να δεχτούν επιχορηγήσεις από κάθε ιδιωτική πηγή, δίχως όρους (ξέπλυμα μαύρου χρήματος, πολιτικοί φορείς άλλων κρατών;) (γ) Η φοιτητική μέριμνα δεν εξασφαλίζεται όπως συμβαίνει σε κάθε χώρα... και άλλα πολλά.

Είναι η φιλοσοφία του νομοσχεδίου που πάσχει και μορφοποιεί την πλήρη αποδόμηση της έννοιας του πανεπιστημίου... Και γι' αυτό το λόγο είναι εξαιρετικά δύσκολο να διορθωθεί με επιμέρους βελτιωτικές τροπολογίες.

 

ΠΗΓΗ

 

Write a comment

Comments: 0